Sprawdzian Wczoraj i dziś 5 – Pierwsze cywilizacje. historia klasa 5 dział 1. Sprawdzian z historii klasy 5 – pobierz pdf. Odpowiedzi do sprawdzianu z historii klasy 5, dział 1. Test z historii dla klasy 5, dział 1. Materiały edukacyjne z historii dla klasy 5. Magda Urbańska Opiekun działu: Wczoraj i dziś. SKU: WID-K5-D1-0001 Materiały interaktywne. Przeciągnij i upuść pinezki na odpowiednie miejsce na rysunku.. Mezopotamia, Egipt, Izrael, Indie, Chiny. 1) Najstarsza cywilizacja w Azji Środkowej powstała na terenie dzisiejszych Indii i Pakistanu, w tysiącleciu p.n.e. cash. W dolinie Indusu, cywilizacja ukształtowała się ok. poł III tys. Nie wiemy jaki lud był jej twórcą, ale zdołał on opanować umiejętność budowy systemu irygacyjnego, co przyczyniło się do wzrostu liczby ludności i powstania miast. Najstarsze z nich – Mohendżo Daro i Harappa – liczyły ok. 40 tys. mieszkańców. Długość murów obronnych do trzech pięter. Istniały wodociągi i kanalizacja. Domy zaopatrzone były w łazienki i bieżącą wodę. Pierwsza cywilizacja na Dalekim Wschodzie uformowała się w dolinie Huang-ho w XVIII w. Państwo to utworzyła dynastia Szang, która przetrwała do XII w. Stworzenie systemu irygacyjnego przyczyniło się do rozwoju rolnictwa, którego podstawą była uprawa ryżu. Kwitły miasta. Wysoki poziom osiągnęła metalurgia. Pojawiło się pismo piktograficzne. Cywilizacja Szang objęła swoimi wpływami północne Chiny, na poł. sięgnęły rzeki Jangcy. Upadek dynastii nie oznaczał upadku państwa, a wprowadził go w wiek złoty. Strony: 1 2 1. 5. Indie i Chiny Indie Dzieje polityczne Półwysep Indyjski pierwotnie zasiedlony był przez Drawidów, którzy w III tysiącleciu stworzyli pierwszą cywilizację w dolinie Indusu. Podstawą gospodarki było rolnictwo, uprawa bawełny, hodowla bydła, wysoko rozwinięte rzemiosło i handel dalekosiężny. Cechą charakterystyczną kultury Indusu był wysoki stopień urbanizacji. Miasta budowane były według regularnego planu – ulice krzyżowały się pod kątem prostym i posiadały wyodrębnioną, silnie ufortyfikowaną cytadelę. Głównym materiałem budowlanym była cegła. Wznoszono z niej spichlerze, urządzenia portowe, dwukondygnacyjne budynki mieszkalne. Miasta posiadały rozbudowany system urządzeń kanalizacyjnych i wały przeciwpowodziowe. Początek II tysiąclecia przyniósł upadek cywilizacji miejskiej w dolinie Indusu. Do tej pory nie udało się ustalić jego przyczyn. W połowie II tysiąclecia do doliny Indusu wdarły się koczownicze plemiona Arjów. Arjowie narzucili Drawidom swoje panowanie, ale jednocześnie przejęli wiele z ich kultury. Stopniowo zmieniali tryb życia z koczowniczego na osiadły, a ludność uległa podziałowi na warstwy, które nazywamy warnami. Najwyższą stanowili kapłani, drugą warną byli władcy i wojownicy, trzecią szeroko rozumiana warstwa wytwórców (rolnicy, hodowcy bydła, rzemieślnicy i kupcy), ostatnią, czwartą stanowiła ludność służebna. Później warny ulegały podziałom na kasty, które stały się podstawową formą hinduskiej organizacji społeczeństwa. Członkowie tych samych kast to zamknięte wspólnoty terytorialne, zawodowe i kulturowe. W VI w. głównym ośrodkiem cywilizacji indyjskiej była dolina Gangesu. Istniało tutaj kilka państw, na czoło których stopniowo wysuwała się Magadha. W 320 r. władzę nad Magadhą objęła dynastia Maurjów (ok. 320-ok. 185 Jej najwybitniejszym przedstawicielem był Aśoka (ok. 300- ok. 232 który zdołał połączyć znaczną część Półwyspu Indyjskiego w jednolite, scentralizowane państwo. Zarządzał nim przy pomocy rozbudowanego aparatu biurokratycznego. Aśoka w swoich rządach kierował się moralną doktryną buddyzmu, opartą na harmonii i mającą zapewnić szczęście wszystkim ludziom. Panowanie dynastii Maurjów to okres wzrostu wpływów buddyzmu. Złoty wiek w dziejach Indii związany jest z panowaniem dynastii Guptów (IV-VI w. Ich państwo obejmowało całą północną część Półwyspu Indyjskiego i, w przeciwieństwie do państwa Maurjów, było konglomeratem państewek, którymi rządzili królowie skoligaceni z najwyższym władcą. W pierwszej połowie V w. północne Indie stały się celem najazdów Hunów. Jeszcze w VII w. Guptowie potrafili skutecznie powstrzymywać ich najazdy, ale w VIII w. najazdy i walki o sukcesję doprowadziły do rozpadu państwa i upadku dynastii. Miejsce dawnego imperium zajęły małe, zwaśnione ze sobą państwa, a Półwysep Indyjski pogrążył się w chaosie. Kultura i sztuka Indii Literatura. Kulturę starożytnych Indii możemy poznać w dużej mierze dzięki tekstom literackim, spisanym w języku Arjów, który nazywany sanskrytem. Najstarszym literackim dziełem indyjskim są księgi objawione – Wedy. Obejmują one ogromny zbiór dzieł o zróżnicowanej treści i formie. Są wśród nich pieśni, hymny i dialogi oraz tzw. mantry, czyli teksty odmawiane przy składaniu ofiar, komentarze religijne, omawiające znaczenie poszczególnych czynności rytualnych i pisma filozoficzne. Ich ustna wersja powstawała między 1500 a 800 r. a spisane zostały prawdopodobnie w IV w. Ze względu na ogromne znaczenie tekstów wedyjskich okres w dziejach Indii między rokiem 1500 a 500 nazywa się okresem wedyjskim. Najważniejszymi dziełami epickimi starożytnych Indii są Mahabharta (Wielka wojna Bharatów) i Ramajana (Marsz Ramy). Motywem przewodnim Mahabharaty jest wojna między dwoma spowinowaconymi rodami, spowodowana konfliktem na tle dynastycznym. Jej treść wzbogacona jest traktatami z zakresu prawa, moralności, filozofii i religii. Mahabharata jest największym poematem epickim na świecie. Ramajana jest eposem rycerskim, składającym się z 645 pieśni, których treść nawiązuje do wielkiej miłości króla Ramy do jego małżonki, ich tułaczkę po wygnaniu z królestwa oraz triumfalny powrót po pokonaniu wrogów i przeciwności losu. Religia. Religia hinduska miała charakter politeistyczny. Wśród licznych bóstw najwyższą czcią darzono boga wojny i żywiołów – Indrę, boga ognia – Agni oraz Waruna – opiekuna wód i porządku we wszechświecie. Wśród przekonań religijnych dużą rolę odgrywała wiara w życie pozagrobowe, a zwłaszcza przeświadczenie, że dostąpienie szczęścia w przyszłym życiu jest uzależnione od wypełniania obowiązków religijnych, np. składania ofiar. Wierzono, że dzięki ofiarom ludzie współuczestniczą z bogami w podtrzymywaniu ładu komicznego. Ofiary były również zadośćuczynieniem za popełnione winy. Skuteczność ich była jednak uzależniona od przestrzegania skomplikowanych rytuałów ofiarnych. Stąd ogromny wzrost znaczenia braminów – wyspecjalizowanych kapłanów, którzy zmonopolizowali kult religijny. W okresie od X do V w. braminizm był dominującą w Indiach formacją religijno-filozoficzną. W okresie braminizmu ostatecznie ukształtowała się indyjska koncepcja reinkarnacji, czyli wiara w wielokrotne odradzanie się człowieka. Śmierć jest tylko fazą przejściową między jednym a drugim wcieleniem. Oznacza oderwanie się duszy od ciała po to tylko, by mogła wcielić się w inną postać. O formie kolejnego wcielenia decydowała postawa moralna człowieka w dotychczasowym życiu. Mógł się odrodzić jako przedstawiciel wyższej kasty, ale mógł też zostać „zdegradowany” do poziomu zwierzęcia lub nawet rośliny. W opozycji do braminizmu narodził się buddyzm, który sprzeciwiał się zarówno rytuałom ofiarnym (zwłaszcza ofiarom ze zwierząt), jak również systemowi kastowemu. Jego twórcą był Siddharata Gautama (ok. 560-ok. 480 zwany Buddą, czyli „Oświeconym”. Urodził się w domu radży małego państewka leżącego na pograniczu Nepalu i Indii. Otrzymał doskonałe wykształcenie i żył w dostatku. W wieku 29 lat porzucił dotychczasowy tryb życia i rozpoczął wędrówkę w poszukiwaniu sensu istnienia. Prowadził życie w głębokiej ascezie. Wkrótce odkrył, że umartwianie się nie przybliża go do celu. Sens życia, śmierci i reinkarnacji odkrył dzięki trwającym si Termin starożytność obejmuje dorobek wielu najstarszych cywilizacji: Piramida w Gizie Źródło: zbiory prywatne. a) cywilizacje starożytnego Wschodu: Mezopotamia – kraina leżąca na Bliskim Wschodzie w dorzeczu Tygrysu i Eufratu. Na jej terenach znajdowały się kolejno różne państwa. Najbardziej znanym władcą był Hammurabi, który stworzył słynny kodeks składający się z 282 paragrafów. W III tysiącleciu w Mezopotamii wynaleziono pismo klinowe, znaki przypominające kliny odciskano na miękkich tabliczkach glinianych. Egipt – jedna z najwspanialszych i najbardziej rozwiniętych cywilizacji. Do dziś zachowało się wiele zabytków sztuki egipskiej, w tym najsłynniejsze piramidy i świątynie. Egipcjanie używali kolejno hieroglifów (pismo obrazkowe), pisma hieratycznego oraz pisma demotycznego. Kolorowymi znakami zdobili pomniki i budowle … ZOBACZ Indie – cywilizacja rozwinęła się na Półwyspie Indyjskim. Zrodził się tam hinduizm i buddyzm. Chiny – cywilizacja powstała w dolinie rzeki Huang-ho i Jangcy. Odgrodzili się od licznych plemion wojowniczych wielkim murem chińskim. Izrael – początkowo był siedzibą plemion pasterskich wędrujących pomiędzy Egiptem a Mezopotamią. Królestwo Izraela powstało w XIII w. Swój rozkwit zawdzięczało królowi Dawidowi, a później Salomonowi. Konflikty wewnętrzne doprowadziły do podziału królestwa na część północną (Izrael) i południową (Juda). W VIII w. Asyria podbiła Izrael. W VI w. Judeę zniszczyła Babilonia. W kolejnych latach tymi terenami władali Persowie i Aleksander III Wielki. Od 63 r. ziemie podlegały Rzymowi. Niedługo po przejęciu władzy Rzymianie stłumili dwa powstania i wygnali ludność żydowską z Judei. W późniejszych wiekach narodził się na tych terenach judaizm oraz chrześcijaństwo. b) cywilizacje śródziemnomorskie: Macedonia – w roku 338 pokonała skłócone państwa-miasta greckie w bitwie pod Cheroneą. Grecja – zasłynęła z rozwoju literatury, najpierw w formie pieśni recytowanej lub śpiewanej. Na przełomie IX i VIII w. po zaczerpnięciu alfabetu Fenicjan zaczęto spisywać utwory. Rzym – został założony w 753 r. Cywilizacja EgiptuEgipskie papirusyDolina Królów Cywilizacja Egiptu Egipt – jedna z najwspanialszych i najbardziej rozwiniętych cywilizacji. Do dziś zachowało się wiele zabytków sztuki egipskiej, w tym najsłynniejsze piramidy i świątynie. Egipcjanie używali kolejno hieroglifów (pismo obrazkowe), pisma hieratycznego oraz pisma demotycznego. Kolorowymi znakami zdobili pomniki i budowle. Egipskie papirusy Papirus z „Isis 2 Papyrus Museum” Źródło: zbiory prywatne Papirus z „Isis 2 Papyrus Museum” Manufaktura alabastru. luxor – El Karnak – Hilton Road, zbiory prywatne, Papirus Źródło: zbiory prywatne Dolina Królów Odkryta w 1922 r. przez Howarda Cartera. Faraonowie Nowego Państwa znaleźli mniej ostentacyjne formy pochówku niż piramidy, które często zaraz po pochowaniu zwłok były narażone na kradzieże. Architektura grobowców odzwierciedla pośmiertną wędrówkę faraonów. Długie korytarze opadają w dół i ukazują kolejne sale i przedsionki, za którymi otwiera się komora grobowa, co ma symbolizować świat cieni. Ściany ozdabiano tajemniczymi i skomplikowanymi inskrypcjami oraz obrazami z Księgi Umarłych, które miały pomóc faraonowi odnaleźć drogę do świata podziemi. Grobowiec Źródło: zbiory prywatne

cywilizacje indii i chin mapa